Sucha skóra może być zarówno typem cery — obok tłustej, normalnej i mieszanej — jak i przejściowym przesuszeniem, które dotyka każdą cerę. W obu przypadkach bariera ochronna traci wodę i lipidy, dlatego pojawiają się ściągnięcie, szorstkość, łuszczenie i świąd. Podstawą pielęgnacji jest łagodne oczyszczanie oraz regularne nawilżanie preparatami, które wiążą wodę, wygładzają i tworzą warstwę ochronną, najlepiej nakładanymi na wilgotną skórę tuż po kąpieli.
Dlaczego skóra się przesusza i kiedy potrzebuje wsparcia?
Warto rozróżnić dwa znaczenia tego pojęcia. Sucha skóra bywa typem cery uwarunkowanym genetycznie, z trwale obniżoną aktywnością gruczołów łojowych — tak jak cera tłusta czy mieszana, tyle że z niedoborem substancji natłuszczających. Może być też stanem przejściowym (przesuszeniem), który pod wpływem różnych czynników dotyka każdego typu cery. W obu sytuacjach mechanizm jest zbliżony: bariera ochronna traci lipidy i wodę szybciej, niż potrafi je odbudować.
Za przesuszenie odpowiadają głównie czynniki zewnętrzne: niska wilgotność powietrza zimą, ogrzewanie, wiatr, długie gorące kąpiele oraz ostre mydła, które zaburzają naturalne, lekko kwaśne pH płaszcza hydrolipidowego (ok. 4,7–5,5).
Znaczenie mają też przyczyny wewnętrzne. Z wiekiem aktywność gruczołów łojowych maleje, dlatego suchość jest szczególnie częsta u osób starszych — metaanaliza z 2023 roku oszacowała jej występowanie w tej grupie na około 53%. Sprzyjają jej także atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, niedoczynność tarczycy, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych czy niektóre leki. Sygnałem, że skóra potrzebuje wsparcia, są ściągnięcie (zwłaszcza po kąpieli), szorstkość i drobne łuszczenie, a w nasilonych przypadkach świąd, zaczerwienienie i pękanie naskórka.
Jak pielęgnować suchą skórę, aby odbudować jej barierę ochronną?
Pielęgnacja suchej skóry opiera się na dwóch krokach: ograniczeniu tego, co ją wysusza, oraz konsekwentnym uzupełnianiu nawilżenia. Warto skrócić kąpiele do kilku minut, korzystać z letniej zamiast gorącej wody i sięgać po delikatne, bezzapachowe preparaty myjące zamiast ostrych mydeł.
Najistotniejsze jest regularne nawilżanie — emolient najlepiej nanosić na lekko wilgotną skórę tuż po kąpieli, gdy łatwiej zatrzymać wodę w naskórku. Dobrze skomponowany kosmetyk łączy trzy typy składników: humektanty wiążące wodę (gliceryna, mocznik, kwas hialuronowy), emolienty wygładzające i wypełniające przestrzenie między komórkami (oleje i masła roślinne) oraz substancje okluzyjne tworzące warstwę ograniczającą parowanie. Przegląd badań nad suchością skóry z 2023 roku potwierdza, że dopiero regularne stosowanie nawilżających preparatów typu leave-in realnie łagodzi jej objawy.
Przy skórze przesuszonej sprawdzają się formuły z olejem z konopi siewnej (Cannabis Sativa Seed Oil) — źródłem kwasów omega-6 i omega-3 w proporcji ok. 3:1, wspierających barierę lipidową. Warto, gdy takim olejom towarzyszą masło shea oraz pantenol łagodzący podrażnienia; przy bardzo suchych, skłonnych do pękania miejscach lepiej sięgać po gęstsze maści niż lekkie emulsje.
Czego potrzebuje sucha skóra twarzy, dłoni i stóp?
Poszczególne okolice ciała wymagają nieco innego podejścia — różnią się grubością skóry i narażeniem na czynniki zewnętrzne.
Skóra twarzy jest cienka i niemal stale odsłonięta, dlatego potrzebuje delikatnego oczyszczania bez alkoholu oraz lekkich kremów z humektantami i naturalnymi olejami; przez cały rok warto uzupełniać pielęgnację o ochronę przeciwsłoneczną. Po zabiegach kosmetycznych lub przy osłabionej, przesuszonej skórze pomocne bywają preparaty regenerujące, jak Cannaderm Regenerace.
Dłonie i stopy są najmocniej narażone na wysuszenie przez kontakt z wodą, detergentami i tarcie. Sprawdzają się tu kremy barierowe, a przy zrogowaceniach — preparaty z keratolitykami: mocznikiem (nawet 20–40% na pięty), kwasem mlekowym czy salicylowym, które ułatwiają usuwanie zgrubiałego naskórka. Suche, łuszczące się plamy na ciele — częste na nogach i ramionach — reagują na gęstsze formuły; przy skórze z objawami AZS czy łuszczycy ulgę przynoszą preparaty z wyższą zawartością bio oleju konopnego, jak Cannaderm Atopos z 27% udziałem tego składnika.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się skóra sucha od odwodnionej?
Sucha skóra to typ cery z trwale obniżoną produkcją łoju, przez co brakuje jej substancji natłuszczających. Odwodnienie to przejściowy stan niedoboru wody, który może dotyczyć każdego typu cery, także tłustej. Skórze suchej pomagają przede wszystkim emolienty i oleje, odwodnionej — humektanty wiążące wodę w naskórku.
Jak często nawilżać suchą skórę?
Suchą skórę warto nawilżać co najmniej dwa razy dziennie — rano i wieczorem — a w razie potrzeby sięgać po preparat częściej, zwłaszcza po każdym kontakcie z wodą. Najlepiej nakładać go na lekko wilgotną skórę tuż po kąpieli. Badania nad suchością skóry wskazują, że realną poprawę przynosi dopiero regularne, systematyczne stosowanie.
Jak olej konopny działa na suchą skórę?
Olej konopny, tłoczony z nasion konopi siewnej, należy do olejów bogatych w niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe — linolowy i alfa-linolenowy — w korzystnej proporcji ok. 3:1. Wspierają one odbudowę bariery lipidowej naskórka i ograniczają utratę wody, dzięki czemu skóra staje się gładsza, a uczucie ściągnięcia słabnie. Dobrze się wchłania, nie obciążając skóry.
Źródła
- 1. Yao D., Gong X., Ma Y., Gong T., Wang G. (2023). The prevalence and interventions of xerosis cutis among older adults: a systematic review and meta-analysis. Geriatric Nursing, 54, 219–228. DOI: 10.1016/j.gerinurse.2023.09.018
- 2. Augustin M., Kirsten N. i wsp. (2019). Prevalence, predictors and comorbidity of dry skin in the general population. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 33(1), 147–150. DOI: 10.1111/jdv.15157
- 3. Kowalska M. i wsp. (2024). Applied Research on Atopic Dermatitis with Special Emphasis on the Role of Emollients in This Disorder: A Review. Applied Sciences, 14(18), 8315. DOI: 10.3390/app14188315
Pozostaw komentarz