Kasztanowiec zwyczajny (Aesculus Hippocastanum Extract) to roślinny składnik kosmetyczny, którego działanie opiera się na escynie — mieszaninie saponin triterpenowych zawartej w nasionach. W preparatach do ciała escyna wspiera ściany drobnych naczyń krwionośnych, może zmniejszać ich przepuszczalność oraz łagodzić uczucie ciężkości i obrzęki nóg. Kosmetyki z kasztanowcem stosuje się zewnętrznie, na nieuszkodzoną skórę.
Jak escyna z kasztanowca działa na ściany naczyń krwionośnych?
Za kosmetyczne właściwości kasztanowca odpowiada przede wszystkim escyna — mieszanina saponin triterpenowych pozyskiwana głównie z nasion, czyli popularnych kasztanów. Działa ona wenotonicznie, czyli poprawia napięcie ścian naczyń żylnych, a jednocześnie uszczelnia naczynia włosowate i ogranicza ich nadmierną przepuszczalność.
W praktyce oznacza to, że escyna zmniejsza przenikanie płynu z naczyń do otaczających tkanek, co przekłada się na słabszą tendencję do powstawania obrzęków. Badania nad wyciągiem z nasion kasztanowca standaryzowanym na escynę wiążą ją z działaniem przeciwobrzękowym i przeciwzapalnym opisywanym na poziomie śródbłonka naczyń. Escyna jest przy tym najlepiej przebadanym roślinnym związkiem wenoaktywnym, a jej działanie dopełniają flawonoidy i garbniki naturalnie obecne w wyciągu z kasztanowca. W kosmetykach składnik ten występuje pod nazwą INCI Aesculus Hippocastanum Seed Extract (lub Aesculus Hippocastanum Extract), a jego realne działanie zależy od zawartości i standaryzacji escyny w danej recepturze.
Przy jakich problemach warto sięgnąć po kosmetyki z kasztanowcem?
Kosmetyki z kasztanowcem najczęściej stosuje się przy uczuciu ciężkich, zmęczonych i opuchniętych nóg, przy tendencji do rozszerzonych naczynek i pajączków oraz w codziennej pielęgnacji skóry ze skłonnością do zastojów żylnych.
Szczególnie dobrze sprawdzają się u osób, które długo stoją lub siedzą w ciągu dnia, u kobiet w ciąży ze skłonnością do obrzęków nóg, a także jako element pielęgnacji po długiej podróży czy wysiłku fizycznym — w takich sytuacjach naczynia dłużej pozostają obciążone, a skóra nóg szybciej traci uczucie lekkości. Poza pielęgnacją nóg escyna bywa wykorzystywana w kosmetykach pod oczy, gdzie może wspierać ograniczanie opuchlizny wynikającej z zastoju w drobnych naczyniach. Na twarzy skóra z widocznymi, rozszerzonymi naczynkami określana jest jako cera naczynkowa — w tym kontekście kasztanowiec bywa łączony z witaminą C i rutyną, które również wspierają drobne naczynia.
W recepturach kasztanowiec rzadko występuje samodzielnie. Często towarzyszą mu oczar wirginijski (Hamamelis Virginiana), rutyna, hesperydyna lub olej z konopi siewnej (Cannabis Sativa Seed Oil), co pozwala połączyć wsparcie naczyń z łagodzeniem podrażnień i pielęgnacją samej skóry. Wybór konkretnego preparatu warto dopasować do miejsca aplikacji — inne formuły przeznaczone są na nogi, a inne na delikatną skórę twarzy.
W jakiej formie stosować kasztanowiec i na co uważać?
Kasztanowiec występuje w kilku formach kosmetycznych: lekkich żelach, bogatszych maściach i balsamach oraz wodno-alkoholowych ekstraktach do masażu. Wybór formy zależy od pory dnia i miejsca stosowania.
Żel ma lżejszą, szybko wchłaniającą się konsystencję, często z efektem chłodzenia — sprawdza się w ciągu dnia oraz pod odzież uciskową. Maści i balsamy są bardziej okluzyjne i odżywcze, dlatego wygodniej stosować je wieczorem. Ekstrakty wodno-alkoholowe przeznaczone są do wmasowywania w skórę nóg. Odpowiednią ilość preparatu nanosi się na oczyszczoną, nieuszkodzoną skórę i delikatnie rozprowadza; przy żylakach nie należy stosować mocnego, intensywnego masażu. Najlepsze efekty daje regularne stosowanie — zwykle raz lub dwa razy dziennie, utrzymywane przez dłuższy czas.
Kosmetyki z kasztanowcem przeznaczone są wyłącznie do użytku zewnętrznego. Przed pierwszym użyciem warto wykonać próbę uczuleniową na niewielkim fragmencie skóry. W ciąży i w okresie karmienia, a także przy nasilonych lub bolesnych zmianach żylnych, warto skonsultować pielęgnację z lekarzem lub flebologiem — kosmetyk wspiera komfort skóry, ale nie zastępuje diagnostyki ani odzieży uciskowej.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się kasztanowiec od oczaru wirginijskiego w pielęgnacji naczynek?
Oba składniki wspierają naczynia krwionośne, ale w nieco inny sposób. Kasztanowiec (Aesculus Hippocastanum Extract) działa dzięki escynie, która uszczelnia naczynia włosowate i łagodzi obrzęki. Oczar wirginijski (Hamamelis Virginiana) ma właściwości ściągające i przeciwzapalne dzięki garbnikom. W kosmetykach często stosuje się je razem, bo ich działanie wzajemnie się uzupełnia.
Czy kosmetyki z kasztanowcem można stosować w ciąży?
Kosmetyki z kasztanowcem do stosowania zewnętrznego są w ciąży zwykle dobrze tolerowane i bywają wybierane przy obrzękach oraz uczuciu ciężkości nóg. Ponieważ w tym okresie skóra i naczynia reagują inaczej, przed wprowadzeniem nowego preparatu warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Kosmetyk nanosi się wyłącznie na nieuszkodzoną skórę.
Czy preparaty z kasztanowcem pomagają na hemoroidy?
Escyna z kasztanowca jest tradycyjnie kojarzona z pielęgnacją okolic narażonych na zastój żylny, w tym przy dolegliwościach hemoroidalnych, i bywa składnikiem preparatów łagodzących dyskomfort. Kosmetyk może wspierać komfort skóry, ale nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub farmaceutą — przy nasilonych lub utrzymujących się objawach należy zasięgnąć porady specjalisty.
Źródła
1. Pittler M.H., Ernst E., „Horse chestnut seed extract for chronic venous insufficiency", Cochrane Database of Systematic Reviews (CD003230) — wyciąg z nasion kasztanowca standaryzowany na escynę; poprawa objawów obrzęku i uczucia ciężkości nóg (dane dla formy doustnej).
2. Gallelli L., „Escin: a review of its anti-edematous, anti-inflammatory, and venotonic properties", Drug Design, Development and Therapy, 2019;13:3425–3437 — właściwości przeciwobrzękowe, przeciwzapalne i wenotoniczne escyny; skuteczność i tolerancja preparatu przezskórnego (żelu).
Pozostaw komentarz